Weerwoord :: Bekijk onderwerp

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

De stad is een hoer

Oscar Garschagen, NRC Handelsblad 12 juni 2004
Filosoof Avishai Margalit over de wortels van het antiwesterse denken
De diepe haat van moslimfundamentalisten tegen het materialistische, leeghoofdige en oversekste Europa en Amerika staat niet op zichzelf, vindt de Israëlische filosoof Avishai Margalit. Het is onderdeel van occidentalisme, een algemene en langdurige weerzin tegen het Westen die wortelt in de 19de-eeuwse Duitse Romantiek. Margalit: `De dagelijkse beelden uit Irak zijn zuurstof voor het occidentalisme.'

Een vette kapitalist - in smoking, varkenskop, drie onderkinnen, midden in een spinnenweb, rokende schoorstenen op de achtergrond, zich wentelend in gouden munten - illustreert de omslag van Occidentalism, The West in the Eyes of its Enemies van de Brits-Nederlandse Ian Buruma en de Israëliër Avishai Margalit.

Moet op de nog te verschijnen Arabische, Hebreeuwse of Nederlandse vertaling van dit scherpzinnige boekje over de wortels van de ideologie van Osama bin Laden en zijn fundamentalistische aanhang, niet dé foto staan van de Amerikaanse oorlog in Irak, de signature-picture waarop soldaat Lynndie England van de 372ste Militaire Politiecompagnie in de Abu Ghraib-gevangenis van Bagdad een kruipende Iraakse gevangene vasthoudt aan een hondenriem?

Dat is toch in de ogen van alle islamieten het definiërende beeld van de bezetting, ook voor degenen die het Westen niet per definitie haten. De soldaat is nota bene een vrouw, een ongelovige, ongesluierde vrouw. Een tempelhoer in de ogen van de wahabitische puriteinen, een zielloze prostituee die een Arabische man vernedert, niet mishandelt of pijnigt, maar vernedert. Een Amerikaanse bovendien, afkomstig uit de leeghoofdige, mechanische, ontmenselijkte Verenigde Staten, het leidend land van het verrotte Westen. Een soldate, ten slotte, uit hetzelfde leger dat de eerloze heersers van het verafschuwde Huis van Saoed overeind houdt.

In zijn werkkamertje in het Van Leer Instituut in Jeruzalem, vlakbij de ambtswoning van de president van Israël, schudt Avishai Margalit, hoogleraar aan de Hebrew University of Jerusalem, heftig ja en nee. ,,Natuurlijk is het dé foto van die oorlog. In de ogen van alle islamieten is dit hét Westen. Het spreekt enorm tot de verbeelding. En natuurlijk zien allen die het Westen haten in die foto hun gelijk bewezen. Het maakt niets uit dat het in de gevangenissen van Syrië, Egypte of het Irak van Saddam Hussein veel wreder en harder toegaat en toeging dan in Abu Ghraib onder de Amerikanen. Dat weet iedereen en dat zeggen ook de Arabische commentatoren op Al-Jazira. Het gaat hier om het enorme verschil tussen de wreedheid van eigen heersers en de vernedering door een westerse overheerser en dat ligt in die ene foto besloten.
...
Occidentalisme is het niet aan geografische grenzen gebonden begrip dat alle waarden dekt die door gelovige en ongelovige occidentalisten worden verworpen: het idee, het concept van de materialistische, kapitalistische, ongelovige, oppervlakkige, triviale, wortelloze, aan mode verslaafde, raciaal gemengde, verstedelijkte, verseksualiseerde samenleving. Het gaat dus niet uitsluitend om Amerika, althans het idee Amerika, maar om het hele, verweekte, vergiftigde Westen met zijn democratische cultuur van de middelmaat. En lees voor `het Westen' dan ook modernisering van derdewereldlanden of vormen van decadente verwestersing in de islamitische wereld.
...
Occidentalisme is geen exclusief verschijnsel in de wereld van de islam. Integendeel zelfs, constateren Buruma en Margalit in het boekje. Een diepe haat tegen het Westen koesteren niet alleen de aanhangers van Osama bin Laden, maar onder de occidentalisten van de 20ste eeuw mogen ook Hitler en zijn nationaal-socialistische beweging gerekend worden, de communisten van Stalin, Mao en Pol Pot, de Japanse shintoïsten en in de wereld van de islam de Iraanse geestelijke Khomeiny en later de Saoedische zoon van een zakenman, Osama bin Laden. De Mohammed Atta's van de 21ste eeuw, die met een Boeing het World Trade Center vernietigden, moeten veel herkennen in de Japanse kamikazepiloten in de Tweede Wereldoorlog.
...
Het zijn anti-Westerse, anti-Verlichtingsideeën die vanuit het Europese Westen, en Duitsland in het bijzonder, naar het Oosten en later naar de islamitische wereld zijn geëxporteerd. Dit gebeurde op vergelijkbare wijze als de vrolijk gekleurde lappen stof die Frankrijk in de 19de eeuw naar Tahiti exporteerde, en die de schilder Gauguin daar aanzag voor lokale kleding en een typisch voorbeeld van tropisch exotisme. ,,Er zijn op die manier veel slechte ideeën met een Europese ontstaansgeschiedenis de wereld overgegaan. Er zijn nogal wat bastaardkinderen.'' Reizende schrijvers, intellectuelen uit Iran, Egypte en Palestina waren de verspreiders. Het zou interessant zijn te weten wat de Osama bin Ladens in hun vormende jaren hebben gelezen en door wie zij zijn onderwezen, maar zover zijn Margalit en Buruma niet gegaan.
...
De oorsprong van het occidentalisme plaatsen Buruma en Margalit, beiden leerlingen van de politieke filosoof Isaiah Berlin, bij de Duitse Romantiek. Zij citeren Berlin, die constateerde dat de Duitse Romantiek het product was van gewonde, nationale gevoeligheid en enorme nationale vernedering. Voorbijgestreefd door het verlichte, revolutionaire Frankrijk van de Rede voelden het boertige Pruisen en de rest van Duitsland zich in het begin van de 19de eeuw achtergesteld, achtergebleven en achterlijk. ,,In de Duits-romantische vlucht in de cultuur, in het verinnerlijkte geestelijk leven zat een element van vernedering'', legt Margalit uit. ,,Het diepe geestelijk leven, het dichterlijke, het edele, werd geplaatst tegenover het harteloze, het leger van de Franse overwinnaars onder Napoleon. Vernedering speelde bij de Duitsers in de 18de en 19de eeuw een rol en is nu in de Derde Wereld en bij de islamitische extremisten wederom een cruciale factor.'' Duitse denkers en dichters als Herder, Fichte, Heidegger en Jünger hebben hun invloed niet gemist, stellen Buruma en Margalit.

Vernedering is niet alleen een product van een verloren oorlog, maar ook van onderdrukking door eigen regimes. Daarom beschouwt Margalit ook de Russische slavofielen en 19de-eeuwse Russische schrijvers als Fjodor Dostojevski en de Russisch-orthodoxe kerk als occidentalisten. Zij bouwden de onderdrukte Russische ziel tot een innerlijk heiligdom en verzetten zich tegen vernieuwingen. Dit ging gepaard met een verheerlijking van het eigene, van mysticisme, een virulent nationalisme en een verheerlijking van het lijden en een weerzin tegen het comfortabele bestaan, tegen het `Komfortismus'.
...
Een tweede bron - de auteurs spreken over zaden van de revolutie - van hedendaags islamitisch occidentalisme zien Buruma en Margalit in de ideeën van de derdewereldbeweging en dan in het bijzonder de verheerlijking door Mao en Pol Pot van het platteland ten opzichte van de stad. De stad als centrum van het kwaad, als centrum van zedeloosheid, goddeloosheid, individualisme, geld, handel en seks. De stad als een gigantische marktplaats met hotels, bordelen en warenhuizen waar alles te koop is voor een goed, aards leven. De stad waar de mensen liegen en bedriegen, hoeren en snoeren. ,,Osama bin Laden en Mohammed Atta kozen niet voor niets New York uit. Het gaat niet om steden per se, maar om wat sommige steden symboliseren en dat is alles behalve religie'', zegt Margalit. De stad is in hun optiek een metafoor voor een zielloos bestaan.
...
De vrouw, of beter, vrouwelijke seksualiteit, speelt in het occidentalisme een cruciale rol. ,,Het kan niet genoeg benadrukt worden hoe belangrijk dat is in het hele verhaal. De stad en vrouwelijke seksualiteit. De stad is de plaats waar vrouwen werken, tussen de mannen verkeren, in volle bussen zitten en dus worden aangeraakt. De stad is een hoer en vrouwen worden er vanzelf hoeren. De westerse stad is de plaats waar de religie uit het openbare domein is verwijderd en de fundamentalisten hebben, net als de orthodoxe joden, de strijd om de publieke ruimte niet opgegeven. Het tegendeel is het geval. Mede daarom was New York een doelwit.''
...
Margalit ziet in het islamitische occidentalisme twee stromingen. ,,Belangrijk is eerst vast te stellen dat het de islamitische occidentalisten niet gaat om de omverwerping van het Westen in de Verenigde Staten en Europa. Terreur is een methode om te rekruteren, niet om te veroveren. Terreur is een andere vorm van propaganda. Terroristische aanslagen beogen een reactie, een overreactie uit te lokken. Een voorbeeld uit deze streek. Als het Israëlische leger twee leden van een cel van tien Hamasmilitanten uitschakelt, zegt het leger dat er nog acht over zijn. Hamas daarentegen zegt dat de cel is gegroeid tot twaalf, want voor de twee gedode leden zijn er vier in de plaats gekomen. De uitgelokte overreactie bevordert het rekruteringsproces in de landen die zij, de islamitische fundamentalisten, wél willen veroveren, te beginnen met Saoedi-Arabië.''

Revolutie

De Israëlische hoogleraar vergelijkt Osama bin Laden met Trotski en zet de Saoediër neer als een aanhanger van het exporteren van de islamitische revolutie en de totale uitbanning van alles wat westers is in islamitische landen. Het tegenovergestelde van het Iraanse model van ayatollah Khomeiny dat juist niet op export is gericht.
...
Heeft Margalit een antwoord? Is het mogelijk in de islamitische wereld kritisch te zijn over het Westen zonder terrorisme te steunen? ,,Radicaal islamitisch denken en scherpe kritiek op het Westen is door denkers als de Pakistaan Mohammed Iqbal in zijn doctrines met elkaar verzoend door te stellen dat alle mensen, en niet alleen moslims, kunnen rekenen op de liefde van God. En in het hier en nu: in ieder geval geen vuur met vuur bestrijden. In ieder geval geen intolerantie met intolerantie bestrijden, hoewel ik begrijp dat Europese landen op punten als immigratie en integratie scherpe en noodzakelijke afwegingen moeten maken. Maar verkettering, stigmatisering en domme acties moeten vermeden worden.
...
En zou het niet zeer behulpzaam zijn als er een eind kwam aan het Israëlisch-Palestijnse drama? Margalit, oprichter van de Vrede Nu-beweging: ,,Op zichzelf wel, maar dat speelt voor Osama bin Laden en de extremisten geen hoofdrol. Wat hier gebeurt is eerder een side-show, hoewel Hamas in de Gazastrook door een ongelofelijk stupide actie van het Israëlische leger van zijn enige aansprekende leider, sjeik Yassin, is beroofd en nu bloot staat aan invloeden van buitenaf. Israël wordt natuurlijk beschouwd als een westerse creatie en zal in die zin nooit door de islamitische fundamentalisten geaccepteerd worden. En joden als Wolfowitz en Feith worden gezien als de manipulatoren van Bush, Cheney en Rumsfeld. Ik deel de hedendaagse, tamelijk bespottelijke paranoia over het nieuwe antisemitisme helemaal niet, maar dat verhaal over de joden achter Bush bevalt mij helemaal niet. Het klinkt uitermate bedenkelijk. Uiteindelijk denk ik dat het beste waar we op moeten hopen is dat we de diepe, oorlogszuchtige haat tegen het Westen kunnen ombuigen naar een platonische haat. Platonische haat is namelijk niet zo dodelijk als een vliegende bom of een rugzak vol explosieven.''
Het hele idee om het Midden-Oosten van buitenaf te democratiseren, is lariekoek'
De vrouwelijke seksualiteit speelt in het occidentalisme een cruciale rol.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

Occidentalisme wordt hier omschreven als haat tegen westerse cultuur met alles wat daar bijhoort, zoals economische en technische ontwikkeling, politieke vrijheid, terugdringen van de religie uit de machtsstructuren, waardoor een maatschappij verstedelijkt en bepaalde groepen zich kunnen ontwikkelen, met name de vrouw.

Waar komt die haat uit voort?
Afgunst?
Een zich bedreigd voelen in de eigen status quo en machtspositie?

Theo · Geregistreerd op: 31-3-2003

Het artikel geeft al antwoord op je vraag, Hajar.

Vernedering.

Ik vind het overigens te makkelijk om zo ongeveer alles wat de laatste twee eeuwen anti-westers is simpelweg over één kam te scheren.

dirkpieter · Geregistreerd op: 9-6-2004

Een leuk verhaal maar het gaat wel voorbij aan de gruwelijkheden van de eigen cultuur. Er staan mij nog beelden voor ogen van aan palen gespieste homo´s in Iran onder luid geaplaudiseer van dorpbewoners en kinderen die er om heen staan, van het afslachten van een Amerikaan door het afsnijden van het hoofd. Van het stenigen van vrouwen die verkracht zijn door mede dorpsbewoners. Van publieke onthoofdingen in Saoedie Arabië, waar ook westerlingen verplicht naar moeten kijken.
Welk recht heeft die cultuur om te oordelen over de daden van een ietwat doorgeslagen amerikaanse die een gevangene vernedert. Wat deed Hoessein met zijn gevangenen die werden doodgemarteld. Wat deed Pol Pot met zijn Killing Fields, wat deed Stalin en Hitler met zijn tientallen miljoenen moorden. Wat doet de lafaard Bin Laden die met zijn geld anderen het vuile werk op laat knappen en zelf als een bange stinkende rat in de grotten schuilt.
En moet je dan dat soort gespuis als voorbeeld nemen.
OK de westerse maatschappij is niet volmaakt, maar heeft nog wel doorgaans het oogmerk van beschaving en menselijkheid. Uitzonderingen daarop zijn incidenteel en in een oorlog gebeuren aan beide kanten de meest gruwelijke dingen, waarbij zo´n vrouw die een je weet niet wat voor moordenaar even laat voelen dat hij niets is.

Keesvasp · Geregistreerd op: 19-9-2002

Volgens mij is het gewoon Joodse projectie. Die meneer Margalit heeft als Zionist een hekel aan een aantal westerse verschijnselen en hij noemt zonder mankeren de Joodse pijnpunten op:
- De Russische en Duitse Romantiek, die hij ten onrechte stelt tegenover de verlichtingsfilosofie welke aan de Franse revolutie ten grondslag ligt. (en waarbij hij natuurlijk niet vermeldt dat het Zionisme een kind van diezelfde romantiek is) De Joden verwijten de Duitsers de ontdekking van de Indo-Germaanse talen en de consequenties die dat had voor de ondergroep der Semitische talen, waaronder het Hebreeuws. Ook de Ariërmythe zou volgens de Joden daaraan zijn ontleend (het is eigenlijk een Indiase mythe, die Hitler een beetje gekaapt heeft; De centrale rol die de Joden zichzelf zo graag toedichten in de blank-Europese beschaving kwam door de romantische ideeën op losse schroeven te staan)
- De Russische revolutie die in de beginjaren een Joodse aangelegenheid was, maar waarover ze met de opkomst van Stalin alle controle verloren hebben
- De stedelijke omgeving waarvan hij eerlijk vermeldt dat ook othordoxe Joden problemen hebben met het bij elkaar houden van de schaapjes. Ten onrechte meent hij dat Islamieten zich geen raad zouden weten met steden. Islamieten hebben daarentegen grote problemen met moderniteit, maar omdat moderniteit positief wordt gewaardeerd door Joden (zoals blijkt uit het ophemelen van de Franse revolutie door Margalit) wordt dat natuurlijk buiten het verklaren van het zogenaamde 'occidentalisme' gehouden.
- Het komt hem natuurlijk verdacht goed uit om het fundamentalisme van de Islam te duiden als een exportproduct van het Westen, in het bijzonder Nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie onder Stalin, zodat het spelletje om de blanke Europeanen de schuld van alles te geven leuk kan worden voortgezet.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

Ook wordt vergeten, dat het islamisme of politieke islam of het fundamentalisme, hoe je het maar noemen wilt, juist in de steden bloeit. Het platteland is nooit losgekomen uit archaische gewoonten, de stad juist wel en men zich juist tegen af tegen mede-stadsbewoners.

Tedje van Es · Geregistreerd op: 4-5-2002

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

Lijkt mij vergezocht, Kees. Jij verwijt die meneer Margalit nu hetzelfde als waar jij mee bezig bent: door heel vergezochte en ingewikkelde theorieën de ander schuldig verklaren en zelf buiten schot blijven.

Behalve vergezocht lijken de theorieën van Margalit zich vooral te baseren op 100 jaar geleden en niet op de laatste 20 jaar.

Ik zie grofweg 3 oorzaken voor het hierbenoemde occidentalisme: 1.- Het verdwenen machtsevenwicht 2.- De globalisering en het kapitalisme en 3.- De VS in de porceleinkast.

1.- Het verdwenen machtsevenwicht:
 Militair en geopolitiek. De Bipolaire wereld en de koude oorlog schiep twee gelijkwaardige kampen, die zich in derde landen vertaalde in links (meestal sympathiserend met het USSR/China-machtsblok) en rechts(zag de VS als bondgenoot). Na het uiteenvallen en daarmee wegvallen van de USSR als wereldmacht bleef er 1 wereldmacht over, wat vervelender is voor de degenen die geen blindelings vertrouwen hebben de goede bedoelingen van die ene wereldmacht, de VS dus. Het verdwijnen van het machtsevenwicht is enerzijds een oorzaak voor afgunst en haat en doet anderzijds de behoefte aan een tegenwicht ontstaan; beiden zijn brandstof voor het hierbenoemde "occidentalisme".
 Politiek. Na het wegvallen van het staatssocialisme als algemeen geloofwaardig alternatief voor het kapitalisme, zijn de liberale democratie, het kapitalisme en varianten daarop zoals sociaaldemocratie verheven tot universele en absolute waarheden; de mensenrechtendoctrine, op liberale voet geschoeid, het enige moreel juiste. Tolereerde men conservatief- godsdienstige ideologieën en fascistische regimes tijdens de koude oorlog als bondgenoten tegen de USSR of omgekeerd, tegen de VS (zie Ayatollah Khomeiny, Moamar Khadafi, enzovoorts), na het wegvallen van de koude oorlog kwamen autoritaire regimes en conservatief- godsdienstige ideologieën op gespannen voet te staan met het liberalisme.
 Economisch. De rijke, westerse landen bepalen de onderhandelingen over de handelsvoorwaarden, die niet gelijkewaardig zijn: de rijke landen kunnen veell kopen en de armere landen moeten veel exporteren om economisch te groeien. Ook binnen de landen zelf: machtige multinationale ondernemingen, met een bijna altijd uiterst westerse uitstraling en met vaak engels als bedrijfsvoertaal en die zich arrogant als toonbeeld van vooruitgang etaleren en andere producten of productiewijzen meteen als achterlijk voorstellen strooien nog eens extra zout in de wonden. “Wij zijn modern en jullie achterlijk” stralen die bedrijven en hun topmanagers uit. Nu voedt een dergelijk image ook vaak juist bewondering, ontzag en vertrouwen, wat de bedoeling natuurlijk is, maar daarnaast ook haat, afgunst.

2.- De globalisering en het liberalisme/kapitalisme.
 De globalisering. De massamedia en de commercie dringen overal door, beïnvloeden culturen, veranderen ze ook al is het geleidelijk. De globalisering maakt dat allerlei producten overal verkocht worden. Het gaat niet alleen om Mac Donalds, die alleen in de stad El Cairo (Egypte) meen ik al 9 vreettenten heeft, het gaat ook om spijkerbroeken, Benetton, L'Oreal, Julio Iglesias of Ricky Martin. De globasering maakt dat de culturen uiterlijk meer op elkaar gaan lijken, en daarmee ook de cultuuruitingen. Het leidt tot een zekere eenvormigheid, wat vervreemdend werkt voor de ouderen en alles saaier maakt. Toch is het dat niet alleen. Men wil overal de producten verkopen, en daarmee worden ook bepaalde concepten overgebracht: leef makkelijk, wees modern, wees vrij, wees verfijnd, stijlvol, (oftewel wees westers en materialistisch), enzovoorts. Dat kan botsen met de kernwaarden van een bepaalde cultuur, en zal dus verzet oproepen bij de meer behoudende krachten in een samenleving. En ook dat verzet kan weer tot haat leiden, omdat die opmars tot voor kort althans zo onstuitbaar leek.
 Het liberalisme en kapitalisme aanvaarden egoïsme en materialisme als natuurlijke eigenschappen van de mens. De VS dragen deze waarden en de doelen die daaruit voortvloeien (zelfverwezenlijking, materiële welstand) schaamteloos uit in reclames, films, TV, tijdschriften. Grote godsdiensten zoals katholicisme en islam beschouwen juist egoïsme als inmoreel, en daarom indirect het kapitalisme als inmoreel. Vandaar dat voor zowel behoudende katholieken in Zuid-Amerika als moslims de VS en het decadente westen satanisch zijn. Weer een motief tot afwijzing, haat, verachting voor het rijke westen.
 Het liberalisme predikt individuele vrijheid als hoogste goed. Seksuele geaardheid, kuisheid is daardoor een privéaangelegenheid geworden en geen zaak voor de openbare moraal. Dat vloekt natuurlijk met conservatieve godsdienstige opvattingen. Dat liberalisme wordt uitgedragen via de media, de commercie, de films, en dringen een cultuur binnen. Weer een motief tot haat.

3.- De VS in de porceleinkast
Overbodig te zeggen dat de politieke bemoeizucht (steunen van staatsgrepen, bepaalde regimes in het verleden, nu: invasies in Irak, Panamá, Grenada, bemoeizucht met binnenlandse drugsmokkelptroblematiek in Bolivia, Colombia of Thailand) ) van de VS en hun domme “sterkste van klas” politiek overal kwaad bloed zet. En natuurlijk, de steun die de VS altijd maar weer geeft aan Israël is natuurlijk de arabische landen een doorn in het oog.

Ik geloof weinig in "occidentalisme", en nog minder in de oorzaken Margalit aandraagt, en meer in haat jegens de VS.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

Keesvasp · Geregistreerd op: 19-9-2002

Keesvasp · Geregistreerd op: 19-9-2002

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

Voor mijn gevoel is er meer sprake van haatgevoelens jegens de VS dan van "occidentalisme" (een algemene haat tegen alles wat Westeuropees of Noordamerikaans is). En dus geloof ik weinig in "occidentalisme" maar des te meer in haat jegens de VS.

Of er sprake is of kan zijn van blankenhaat is een ander verhaal. Dat zal per land of per cultuur verschillen.

In meerdere latijnsamerikaanse landen leeft een weerzin tegen alles wat angelsaksisch is, en vooral de VS. Maar dat is geen blankenhaat, want bijvoorbeeld spanjaarden, duitsers of fransen hebben dat probleem weer niet. Iets anders zijn min of meer algemeen voorkomende vooroordelen: bijvoorbeeld dat noordeuropeanen of noordamerikanen naïef zijn, en dus gemakkelijke prooi voor bedriegers, die ze dan ook aantrekken als honing bijen. Maar vooroordelen heb je overal, natuurlijk.

Of er nou zoiets bestaat als "blankenhaat"? In sommige afrikaanse landen schijnt het te bestaan. Een chileense voetbaltrainer die in een westafrikaans land werkte ervoer iets dergelijks. Hij noemde de nigerianen ronduit racistisch. Misschien bestaat het in Irak, nu. Maar zouden ze die haat ook voelen jegens russen of fransen? Ik denk het niet.

Wel krijg ik het gevoel dat bepaalde negatieve vooroordelen over blonde europeanen of noordamerikanen min of meer gevoed worden door de media, films, TV. Misschien net zoals vijftig jaar geleden bepaalde negatieve vooroordelen over negers door de media gevoed werden. Of zoiets nou tot haat leidt, weet ik niet.

Citaat:
"dat een Joodse intellectueel een Joodse agenda heeft en met Joodse vooroordelen de wereld bekijkt, temeer waar hij die gewoon nogmaals formuleert"

Ik geloof dat iemand ongeacht zijn afkomst of nationaliteit in staat is tot objectieve analyses. Maar inderdaad: de analyse kan bewust anti-duits/russisch/arabisch gekleurd zijn, net zoals ik die van jou bewust anti-joods gekleurd vind, Kees.

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

Ik schreef dat Margalit zich slechts baseerde op de laatste 20 jaar. Ik bedoel inderdaad precies het omgekeerde.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

De indruk komt bij mij naar voren na lezing van het artikel, dat een occidentalist eerder een bepaald persoonlijkheidstype of temperament is dan een specifieke stroming. Het verschijnsel komt volgens de auteur immers in alle culturen voor, ook de blanke christelijk westerse. Zoals liberalen, sociaal-democraten en religieuzen ook in alle groepen van de maatschappij voorkomen.

Verder denk ik dat het niet altijd de onoprechten zijn die deze beweging steunen; een aantal kent wel degelijk zorg om het verlies van religieuze en culturele waarden en angst voor de gevolgen daarvan. Ik denk dat dit soort mensen op zich van alle tijden is en dat uit hun midden ook heel belangrijke figuren voortkwamen.

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

(dubbele plaatsing).

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

Hajar,

Citaat:
"De indruk komt bij mij naar voren na lezing van het artikel, dat een occidentalist eerder een bepaald persoonlijkheidstype of temperament is dan een specifieke stroming. "

Waar praten we dan nog over? Over de eigen interpretaties van het begrip? Zo maak je er een heel ander verhaal van want het artikel beschrijft occidentalisme wel degelijk als een stroming, immers:

- Occidentalisme is het niet aan geografische grenzen gebonden begrip, een diepe haat tegen het Westen die wordt gedeeld door onder meer fundamentalistische moslims, Hitler en zijn nationaal-socialistische beweging gerekend worden, de communisten van Stalin, Mao en Pol Pot, de Japanse shintoïsten.
- De ideologische rechtvaardiging van die haat berust op het verwerpen van het idee, het concept van de materialistische, kapitalistische, ongelovige, oppervlakkige, triviale, wortelloze, aan mode verslaafde, raciaal gemengde, verstedelijkte, verseksualiseerde samenleving. Het gaat dus niet uitsluitend om Amerika, althans het idee Amerika, maar om het hele, verweekte, vergiftigde Westen met zijn democratische cultuur van de middelmaat. En lees voor `het Westen' dan ook modernisering van derdewereldlanden of vormen van decadente verwestersing in de islamitische wereld.
- Volgens Margalit is het occidentalisme in Europa en dan vooral in Duitsland ontstaan en van daaruit geëxoporteerd naar verschillende delen van de wereld. De oorsprong van het occidentalisme plaatsen Buruma en Margalit bij de Duitse Romantiek, gevoed door een weerzin tegen de verlichtingsideeën. Duitse denkers en dichters als Herder, Fichte, Heidegger en Jünger hebben hun invloed niet gemist, stellen Buruma en Margalit.

Mijn kritiek op dit verhaal heb ik boven reeds gespuid. Ik geloof niet in een algemene diepe haat tegen het westen. Ik denk dat de "diepe haat" waar Margalit en Buruma aan referen zich slechts beperkt tot de VS.

De oorzaken zie ik helemaal niet liggen in de duitse romantiek, maar
in 1) de aard van het liberalisme en kapitalisme, en de weerstanden die deze ideeën/systemen oproepen. De VS zijn bij uitstek de verdediger van het kapitalisme, en die bovendien na het verdwijnen van de USSR geen tegenwicht meer hebben. 2) de arrogantie van de boodschap van "het westen": “Wij zijn modern en jullie achterlijk” 3) de globalisering (media en commercie) waardoor de boodschappen van "het westen" massaal hele samenlevingen gaan beïnvloeden, daarmee een vervreemding van de eigen culturele wortels veroorzakend. 4)De bemoeizucht van de VS, die zich uit in het steunen van staatsgrepen, bepaalde regimes in het verleden, invasies in Irak, Panamá, Grenada, de steun aan Israël, enzovoorts. En hun domme “sterkste van klas” politiek.

Verder vind ik het onzin, en bij nader inzien ook verdacht dat Margalit en Buruma de oorsprong van het occidentalisme zoeken in de duitse romantiek. Ook Jean Jacques Rousseau, een verlichtingsmens bij uitstek dacht ik, verafschuwde de stad als bromn van alle kwaad, en idealiseerde "het natuurlijker leven" .

Hoe meer ik het lees, des te meer overvalt mij dezelfde argwaan als die van Kees: men lijkt uit te gaan van een politieke agenda. Men valt de VS, het kapitalisme niet aan, tracht het westen in zijn geheel als slachtoffer voor te stellen (waardoor het westen zich als geheel bedreigd kan gaan voelen en zich daarmee op één lijn met de VS en Israël zal gaan stellen) en de schuld in de schoenen van vooral de duitsers te schuiven. En het zogenaamde occidentalisme in de hoek als Hitler te plaatsen.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

Keesvasp · Geregistreerd op: 19-9-2002

Het begrip 'occidentalist' komt op mij over als een wijze van drogredeneren die men 'straw man' ofwel 'vogelverschrikker' noemt. Men gaat niet in op de argumenten die naar voren gebracht worden door degene die het betreft (in dit geval fundamentalistische moslims), maar men construeert een tegenstander in diens plaats (de vogelverschrikker dus) waaraan men dan motieven en argumenten toedicht die veel makkelijker te bestrijden zijn.

Om te beginnen ben ik er niet van overtuigd dat die occidentalist meer is dan zo'n vogelverschrikker, vervolgens komen de motieven en argumenten die dan aan die occidentalist worden toegeschreven rechtstreeks uit de Joodse vooroordelen over met name de Duitse romantiek.

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

Een soort vogelverschrikker? Best mogelijk. De term occidentalisme voegt in ieder geval niets toe. Weer een zinloos nieuw woord. Aardig voor snobs, meer niet.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

Keesvasp · Geregistreerd op: 19-9-2002

Willem · Geregistreerd op: 26-11-2000

Hajar,

Ben ik nu een occidentalist omdat ik uiterst kritisch ben tav het liberalisme, het kapitalisme zie als een systeem wat leidt tot een enorme grondstoffenverspilling en op de lange termijn tot massale armoede van de overgrote meerderheid, de globalisering verarmend en vervlakkend vindt werken? Omdat mij de arrogantie van vele yuppen en hete luchtverkopers tegenstaat? Omdat ik de politiek van de VS oliedom vind?

Occidentalisme is gewoon een idiote term om alles wat de snelle jongetjes en liberale ideologen tegenstaat te demoniseren. Ineens zijn alle kritici, van socialistisch tot conservatief occidentalisten? Wat een flauwekul zeg.

Ingaande op de 9 kenmerken van het modernisme:

1. Scheiding tussen kerk en staat. Mee eens.
2. Vrijheid van meningsuiting. Mee eens. Maar is in de praktijk vaak een illusie.
3. Markteconomie, gebaseerd op eigen initiatief en vrij ondernemerschap. Als je kritisch staat tegenover de markteconomie en overheids- of gemeenschapsbeperkingen daarop rechtvaardigt, ben je ineens niet modernistisch meer? Onzin.
4. Parlementaire democratie. Er zijn omstandigheden waaronder die voor mij allerminst heilig is. Corruptie, groepsbelangen/lobbies, plucheminnende politici, populisme: dit alles kan een parlementaitre democratie enorm ondemijnen. Liever zie ik directere democratie zoals de zwitserse.
5. Scheiding van uitvoerende, wetgevende en controlerende, en rechtsprekende macht. Mee eens. De erchterlijke macht zou voor mij beter werken als gekozen juries op de vonissen toezien.
6. Gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen. Mee eens.
7. Individuele verantwoordelijkheid. Mee eens. Er zijn uitzonderingen.
8. Een op collectief niveau beleefd stelsel van kernnormen en kernwaarden. mee eens.
9. Respect voor universele rechten van de mens en internationale verdragen. Moet ik over nadenken.

Ben ik nu een occidentalist of tegen de moderniteit? Nee ik heb gewoon mijn bedenkingen bij het liberale wereldbeeld. Deze lijst van kenmerken is wel op zeer liberale leest geschoeid, moet ik zeggen.

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002

Hajar · Geregistreerd op: 30-11-2002